Λιμνοθαλασσα Αγιου Μαμα

Κωδικός Natura 2000: GR1270004

Έκταση: 633,15 ha

Προστασία: ΕΖΔ – ΖΕΠ

Η Λιμνοθάλασσα Αγίου Μάμα βρίσκεται στη Χαλκιδική, βορειοανατολικά της χερσονήσου της Κασσάνδρας, σε γειτνίαση με το ομώνυμο χωριό του Αγίου Μάμα.

Είναι ένας μικρός αλλά σημαντικός υγρότοπος που αποτελείται από στάσιμα υφάλμυρα και αλμυρά νερά, στάσιμα γλυκά νερά, ξηρά πυριτικά λιβάδια, αλμυρά έλη, υγρά λιβάδια, μεσόφιλα λιβάδια, καλλιεργούμενη γη, παλιρροιακή ζώνη ποταμών και εγκλειόμενα παλιρροιακά ύδατα.

Είναι μια περιοχή που κατακλύζεται περιοδικά με νερό, μικρού βάθους. Κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου το νερό εξατμίζεται τελείως. Χαρακτηρίζεται ως Τόπος Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και ως Καταφύγιο Αγρίας Ζωής.

Στον υγρότοπο παρατηρούνται αρκετοί τύποι βλάστησης σχετικά με το μικρό του μέγεθος, όπως αμμοθίνες και αμμώδες ακτές, αλοφυτική – ημιαλοφυτική βλάστηση, βλάστηση υγρών λιβαδιών και καλαμώνων. Μεταξύ των ορίων πλημμυρίδας και άμπωτης, η λιμνοθάλασσα χαρακτηρίζεται από μονοετή βλάστηση με κυρίαρχα είδη το κεφαλοθύμαρο Thymus capitatus, τον προστατευόμενο κρίνο της θάλασσας Pancratium maritimum, το σπάρτο Spartium junceum και το σκοβούρλο Holoschoenus vulgaris. Περιμετρικά του υγροτόπου υπάρχουν αροτριαίες καλλιέργειες.

Ορνιθοπανίδα

Ο υγρότοπος του Αγίου Μάμα προσφέρει καταφύγιο σε μια ενδιαφέρουσα ορνιθοπανίδα, αποτελούμενη από περισσότερα από 160 είδη αναπαραγόμενων και διαβατικών παρυδάτιων πουλιών, όπως οι καλαμοκανάδες, οι πετροτουρλίδες και τα νεροχελίδονα. Μάλιστα, οι καλαμοκανάδες, οι αβοκέτες και οι βαρβάρες φωλιάζουν εδώ σε πολύ μεγάλους αριθμούς, πράγμα που κάνει τον υγρότοπο ξεχωριστό. Υπάρχουν χρονιές που ο αναπαραγόμενος πληθυσμός αβοκέτας φτάνει τα 100 ζευγάρια (ο σημαντικότερος στην Ελλάδα, όταν περιοχές όπως το Δέλτα Έβρου και το Δέλτα Αξιού έχουν πολύ λιγότερα), ενώ ο αναπαραγωγικός πληθυσμός της βαρβάρας φτάνει τα 50 ζευγάρια (επίσης ο σημαντικότερος στην Ελλάδα, όταν σε όλη τη χώρα εκτιμάται στα 120-150 ζευγάρια).

Η περιοχή είναι σημαντική για τη διαχείμαση των παπιών. Εκτός από τις βαρβάρες, εδώ διαχειμάζει η φαλαρίδα σε πληθυσμό που φτάνει τα 2.500 άτομα, καθώς και μεγάλα κοπάδια από σφυριχτάρια.

Τα τελευταία χρόνια η Λιμνοθάλασσα Αγίου Μάμα έχει γίνει γνωστή για τα εκατοντάδες φοινικόπτερα που την επιλέγουν για να διαχειμάσουν προσφέροντας ένα μοναδικό θέαμα στους επισκέπτες. Το 2020, στις αμμονησίδες εντός της λιμνοθάλασσας έγινε δυνατή για πρώτη φορά στην Ελλάδα η αναπαραγωγή φοινικοπτέρων, αν και τελικά οι νεοσσοί δεν επιβίωσαν λόγω της πτώσης

Φοινικόπτερα στη Λιμνοθάλασσα Αγίου Μάμα

Θέματα διατήρησης  – απειλές

Οι βασικές απειλές για τον υγρότοπο και την αμμοθινή ζώνη είναι:

  • Η διάνοιξη δρόμων και η διέλευση οχημάτων μέσα από τις εκτάσεις του υγροτότοπου
  • Η οικοπεδοποίηση μέρους των εκτάσεων του οικοσυστήματος
  • Η έντονη μείωση των υδάτων της λιμνοθάλασσας (ξηρασία, υπεράντληση)
  • Οι αμμοληψίες
  • Η απόρριψη σκουπιδιών στις εκτάσεις του υγροτόπου
  • Η χρήση των αμμοθινών από τους λουόμενους κατά τους θερινούς μήνες.
  • Η ηχορύπανση κυρίως τους θερινούς μήνες από τους λουόμενους, η οποία προκαλεί όχληση στην ορνιθοπανίδα.

Τα καλοκαίρια, προκαλείται καταστροφή σε μεγάλο μέρος της αμμοθινικής έκτασης, ενώ η πολύτιμη αμμοθινική βλάστηση εκχερσώνεται για να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες λειτουργίας και στάθμευσης των beach bar της περιοχής, με σημαντικές συνέπειες και στους πληθυσμούς των πουλιών και κυρίως στους πληθυσμούς του νεροχελίδονου, του θαλασσοσφυριχτή, του γυδοβυζιού και της πετροτουρλίδας

Για παράδειγμα, το νεροχελίδονο, που είναι και είδος χαρακτηρισμού της Λιμνοθάλασας Αγίου Μάμα ως περιοχή του δικτύου Natura 2000, κάποτε αριθμούσε στην περιοχή 100 ζευγάρια. Εξαιτίας της άναρχης τουριστικής χρήσης της περιοχής όπου φωλιάζει, ο πληθυσμός του άρχισε να μειώνεται σταδιακά μέχρι που το 2015 αναπαράχθηκε το τελευταίο ζευγάρι.

 

Δείτε ένα σύντομο βίντεο για τη Λιμνοθάλασσα Αγίου Μάμα.

 

Βιβλιογραφία

  • ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΣ ΠΡΟΠΟΝΤΙΔΑΣ, 2015, ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
  • Δ. Μπαμπαλώνας και Ε. Παπαστεργιάδου, 1993, Φυτοκοινωνιολογική – Οικολογική Μελέτη της Λιμνοθάλασσας του Αγίου Μάμα Χαλκιδικής και Προτάσεις Διαχειρίσεως
  • Σ. ΝΤΑΦΗΣ, Ε. ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΑΔΟΥ Κ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Δ. ΜΠΑΜΠΑΛΩΝΑΣ, Ο. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ, Μ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ, Θ. ΛΑΖΑΡΙΔΟΥ και Β. ΤΣΙΑΟΥΣΗ, 1997, Οδηγία 92/43/ΕΟΚ. ΤΟ ΕΡΓΟ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΔΙΚΤΥΟ ΦΥΣΗ 2000
  • ΑΤΕΙ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ, 2010, Μετρήσεις για την εκτίμηση της κατάστασης διατήρησης του οικοσυστήματος στην περιοχή Λ/Θ Αγίου Μάμα (GR 1270004) του Δήμου Μουδανιών
  • ΜΑΝΤΖΑΒΕΛΑΣ Α., ΑΛΒΑΝΟΥ Λ., ΜΕΡΓΟΥ Φ., ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ Ι., ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΥ Ι., 2010, Υπηρεσίες αντιμετώπισης ειδικών περιβαλλοντικών θεμάτων της προστατευόμενης περιοχής Λ/Θ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑ GR 1270004 του Δήμου Μουδανιών
Εκτύπωση άρθρου